De Boerkini of de Marianne met blote borsten

Boerkini of Marianne
Boerkini of Marianne?

Eerste minister Manuel Valls heeft zich verslikt in het symbool van Frankrijk: de Marianne.
De Marianne werd geïntroduceerd in 1792. Vroeger stond haar afbeelding op de Franse Franc en ze staat nog steeds op de Franse postzegels en op Franse Euro’s.
Beroemdheden als Brigitte Bardot en Laetitia Casta hebben model gestaan voor haar büste. De Marianne wordt over het algemeen afgebeeld met een frygische muts (excusez le mot…) en ontbloot bovenlijf.

Hieronder de Mariannes uit respectievelijk 2016 en 1830:
La mariannela marianne 2

Valls’ woorden waren als volgt:

Marianne, le symbole de la République, elle a le sein nu parce qu’elle nourrit le peuple, elle n’est pas voilée parce qu’elle est libre. C’est ça, la République” 

“Marianne, symbool van de Republiek (Frankrijk), ze heeft ontblote borsten want ze voedt het volk, ze is niet gesluierd omdat ze vrij is. Dàt is onze Republiek”.

Partijgenoten die weigerden over het boerkini verbod te spreken, moesten hier wel in meegaan: La République is in het geding en we zullen dus nader tot elkaar moeten komen…….  Een overwinning voor Valls……? Misschien.

Aanleiding voor……. polemiek, iets waar niemand in Frankrijk van opkijkt.  Totdat de historica Mathilde Larrere  via haar Twitter account Valls terecht wijst: “Marianne is slechts een allegorie , naar het voorbeeld van de allegorieën uit de Oudheid die meestal naakt waren. In de tijd dat de Marianne ontstond, was de Franse grondwet allerminst vrouwvriendelijk. In het langzame proces naar gelijkheid, kreeg de Franse vrouw pas in 1944 stemrecht en strijden de Françaises tot op heden om hetzelfde salaris als hun mannelijke collega’s te krijgen.”

In een twintigtal tweets, onderwijst Mathilde Larrere Valls over alle aspecten van de Marianne. Zo vertelt ze dat de blote borst een tijd verboden is geweest. Het standbeeld op de Place de la Nation in Parijs had eerst bedekte borsten. Toen een andere partij het voor het zeggen kreeg, kwam de blote borst weer tevoorschijn.

marianne bedekte borsten

De Marianne met bedekte borsten

Maar waarom deze ophef? De Marianne is ontegenzeggelijk hét symbool van de Republiek, van de democratie en wordt soms gebruikt als symbool voor de vrijheid die met de democratie gepaard gaat. Valls voegt er hooguit een specifieke vrijheid aan toe, namelijk de vrijheid van de vrouw.

Maar, als Valls het heeft over de waarden zoals uitgedragen door Frankrijk, de Republiek, vrijheid in de breedste zin van het woord en over de “laïcité” – secularisme , scheiding van kerk en staat – dan moet de Marianne anders geïnterpreteerd worden. Marianne is niet de belichaming van de vrouwenemancipatie, maar staat symbool voor de staat die destijds zeer vrouwonvriendelijk en oorlogszuchtig was.

Marianne buste
Laetitia Casta naast haar büste

Symbolen evolueren in de loop der tijd. Misschien wilde Manuel Valls alleen maar voorkomen dat de Marianne voorgoed in handen valt van extreem rechts dat zich onvermoeibaar de symbolen van de Franse geschiedenis probeert toe te eigenen? Of wilde hij de Republiek verdedigen, die nu wél garant staat voor de vrijheid van iedereen en dus ook voor die van de vrouw?

Eén ding is zeker, Marianne ís de Republiek. Ze werd geboren toen het stof van de Franse Revolutie was neergedaald en Frankrijk een Republiek werd. Dat ze een sterk symbool is, blijkt uit het feit dat ze onder het Tweede Keizerrijk onder Napoleon III werd verboden en erna weer terugkeerde.

Ze is nog steeds te bewonderen op de Place de la Nation in Parijs, trots de borst naar voren….

Marianne place de la nation

 

Elvira van der Sluis
Elvira is docent Frans en heeft voor en na haar onderwijsperiode een aantal jaren in de internationale handel gewerkt. Elvira heeft Frans gestudeerd in aan de université d’Avignon et des pays de Vaucluse in Zuid-Frankrijk. Overtuigd dat Frans (spreken) niet moeilijk te leren is, mits op de juiste manier aangeboden, heeft zij haar eigen talencentrum opgericht, waar het Frans middels een virtuele onderdompeling wordt aangeboden.
Elvira van der Sluis
Elvira van der Sluis

Latest posts by Elvira van der Sluis (see all)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *